Wat is kanker?
Kanker is een verzamelnaam voor alle kwaadaardige gezwellen. Kanker niet is een
ziekte maar honderd ziekten tegelijk. De overeenkomst van alle kankersoorten is
dat er een ongecontroleerde groei. Doordat weefsel ongecontroleerd gaat
uitbreiden komt de functie van organen in gevaar. Elk celtype, elk weefsel kan
een eigen type tumor zijn, met zijn eigen specifieke groeisnelheid, prognose en
behandelbaarheid.
Het kan soms jaren duren voordat er kanker bij iemand wordt gevonden. Maar bij
jongeren openbaart de ziekte zich meestal in zeer korte tijd. De cellen bij
jongeren zijn vaak onvolledig ontwikkelt.
Je
hebt goed- en slecht-aardige cellen.
a) Goedaardige gezwellen
Bij
goedaardige tumoren krijgt ons lichaam de celdeling weer onder controle en
verspreiden de cellen zich niet door het lichaam.
Ook al zijn het goedaardige gezwellen, toch kunnen ze bijvoorbeeld door druk
schade aan ander weefsel of organen toebrengen. Maar het groeit niet in een
ander soort weefsel door en overwoekert de nabijliggende weefsels niet.
Voorbeelden van goedaardige gezwellen zijn de als de onderhuidse gezwellen van
vetweefsel die als kleine zwellingen voelbaar en ook vaak zichtbaar zijn. Een
ander voorbeeld is de wrat. Ze worden soms wel verwijderd als ze hinderlijk
zijn. En in sommige gevallen kunnen ze kwaadaardig worden.
b)
Kwaadaardige gezwellen
Bij kwaadaardige tumoren vind er een ongecontroleerde celdeling plaats, dan
heeft het lichaam de celdeling niet meer onder controle.
Bij kwaadaardige tumoren is er sprake van kanker. De tumor of ook wel gezwel
genoemd duwt de andere organen opzij. In sommige gevallen groeit de tumor verder
in dat orgaan. Als dat gebeurt heet dat uitzaaiingen.
c)
Uitzaaiingen
Bij een kwaadaardige tumor kunnen cellen losraken. De tumorcellen verspreiden
zich via het bloed of de lymfeklieren door het lichaam. Op deze wijze kunnen
kankercellen in andere organen terechtkomen en daar uitgroeien tot tumoren. Dit
zijn dan uitzaaiingen. Uitbreidingen van de oorspronkelijke kankercellen op één
of meer andere plaatsen in het lichaam zijn uitzaaiingen.
Een voorbeeld: als bij een patiënt met dikke darmkanker later ook een tumor in
de lever wordt vastgesteld, gaat het niet om leverkanker maar om een uitzaaiing
van darmkanker in de lever.
Welke
3 meest voorkomende behandelingen zijn er?
De 3 meest gebruikte manieren van kankerbehandelingen zijn:
- Opereren
- Chemotherapie
-
Bestralingen
Vaak
is er een combinatie bijvoorbeeld en een operatie en een chemotherapie.
Opereren:
Kankercellen
aan een tumor kan geopereerd worden. Patienten moet dan paar dagen voor naar het
ziekenhuis. Vaak weghalen van alleen een tumor is niet genoeg. Dus meestal wordt
er meer weghaald. Bijvoorbeeld er zit een tumor op een nier dan wordt de hele
nier weggehaald.
Chemotherapie:
Chemotherapie
wordt meestal behandeld met medicijnen, injectie of met een infuus. De naam van
deze medicijnen is cytostatica. Chemotherapie doden de sneldelende cellen. Niet
alleen de kankercellen maar ook de goede cellen. De gevolgen hiervan zijn: kaal
worden, misselijk en moe. Als de kuur is afgelopen wordt je minder moe maar
blijft soms nog wel misselijk.
Bestraling:
Dit
vind plaats in het ziekenhuis op de afdeling Radio-actieve-straling.
De
radio-actieve-stralinge dood de kankercellen. Vooral de kankercellen maar ook de
andere sneldelende cellen. De gevolgen hiervan zijn moe zijn en een rode huid.
Bestralen moet heel precies. Je mag niet in de buurt van de apparaten staan.
Wat
zijn de meest voorkomende oorzaken van kanker?
a) Kankerverwekkende stoffen :
Radioactieve
stralingen en UV-licht kunnen kanker veroorzaken. Een ander voorbeeld van
kankerverwekkende stoffen is zwarte korsten aan brood, zwart gebakken of zwart
geroosterd vlees en ontsteking of een langdurige prikkeling van weefsel.
b) Tabak :
De meest voorkomende oorzaak van kanker is tabak. Er sterven jaarlijks meer dan
2,5 miljoen mensen door het gebruik van tabak. Want tabaksrook bevat veel
carcinogenen die erg agressief zijn. Vroeger was er een groot verschil tussen
het aantal mannen met longkanker en het aantal vrouwen met longkanker, nu wordt
dit verschil steeds kleiner omdat ook vrouwen steeds meer beginnen te roken.
c) Voedingsstoffen :
Ook met bepaalde voedingsstoffen kun je kanker krijgen, zoals met dierlijke
vetten en alcoholische dranken.
d) Millieuvervuiling :
Ook de millieuvervuiling heeft waarschijnlijk een schadelijke invloed op het
lichaam.
e) Virussen :
Bepaalde virussen spelen een belangrijke rol in het ontstaan van kanker.
Kanker in cijfers
In
Nederland wordt er Jaarlijks bij ruim 60 000 mensen kanker vastgesteld, bijna
400 daarvan zijn kinderen tussen de 0 en de 14 jaar. Van de ruim 36 000 mensen
die jaarlijks overlijden aan de gevolgen van kanker, gaat het om 100 kinderen.
In
1990 zijn in de Europese Unie voor alle vormen van kanker, met uitzondering van
huidkanker, naar schatting 1 292 000 ziektegevallen geconstateerd. Hierbij
werden beide geslachten nagenoeg in gelijke mate overtroffen: 647 000 nieuwe
kankergevallen bij mannen en 645 000 bij vrouwen.
Iedere
vijf minuten sterft iemand aan kanker.
Iedere 8 minuten geneest iemand van kanker.
Sinds het begin van de zeventiger jaren kunnen 1 van de 4 kankerpatiënten
definitief worden genezen; in 1930 waren dat er nog maar 2 van de 10.
8 van de 10 gevallen van kanker worden door het milieu veroorzaakt.
1
op 9 vrouwen heeft borstkanker
Elk jaar krijgen in ons land zo'n 50 000 mensen te horen dat zij kanker hebben.
Het is bewezen dat mensen op oudere leeftijd meer kans op kanker heeft. Doordat
de gemiddelde leeftijd van de mens steeds hoger wordt, stijgt ook het aantal
kankerpatiënten.
Kanker is waarschijnlijk even oud als de wereld zelf.
Soorten
en de meest voorkomende kankers
- Kanker van de luchtwegen: komt meer voor bij sterke rokers.
- Huidkanker komt meer voor bij mensen die vaak in de zon liggen (ook door
middel van een zonnebank) vooral als zij een blanke huid hebben.
- Maagkanker komt meer voor bij mensen die lang een maagzweer hebben, of hieraan
door middel van een maagamputatie behandeld zijn.
Over
het algemeen krijgen meer mannen dan vrouwen kanker. Kanker komt meestal bij
oudere mensen voor, 2/3 van de kankerpatiënten zijn ouder dan 65 jaar.
De
meest voorkomende soorten kanker bij mannen is longkanker (waarvan de
hoofdoorzaak kan toegeschreven worden aan het roken van sigaretten), maar bij
mannen boven de leeftijdsgrens van 60 komt prostaatkanker het meest voor.
Bij
vrouwen komt regelmatig borstkanker voor.
Bij
kinderen tussen de 0 en de 14 is dat leukemie en lymfeklierkanker.
Bij
mannen en vrouwen boven de 20 is dit longkanker.
Is
er verschil tussen mannen en vrouwen met kanker?
Er
zijn ongeveer honderd verschillende soorten kanker.
Bij ruwweg 70% van alle ziektegevallen komt er een stuk of 7 soorten voor.
De
meest voorkomende soorten kanker bij mannen zijn in:
- de ademhalingsorganen
- de maag
- de darmen
- de prostaat
- de nieren en urinewegen
- de alvleesklier
Bij vrouwen zijn de meest voorkomende soorten kanker in: - de borsten
- de maag
- de darmen
- de baarmoeder en de eierstokken
-
de ademhalingsorganen
- de lever en de galbuis
In
Nederland komt borstkanker het meest voor.
In
de VS is dat darmkanker, in Afrika is dat leverkanker en in Japan is dat
maagkanker. Voor de WO 2 kwam er in Nederland ook veel maagkanker voor dat is
minder geworden door de koelkast.
Hoe
kun je zelf kanker ontdekken?
1. Als
je meer dan 6 weken hees bent. Hierbij moet je ook opletten bij het ophoesten
van bloed.
2. Een wondje of een zweertje
dat niet binnen 2 a 3 weken geneest.
Het moet dan ook nog niet bezig zijn geweest met genezen
3. Het ontstaan van een
knobbeltje of een moedervlek en ook elke verandering aan een moedervlek kunnen
gevaarlijk zijn. Veranderingen van zoiets kunnen zijn:
a. kleurveranderingen
b. plotselinge groei
c. als de moedervlek gaan bloeden of zweren
d. aanhoudende jeuk in een moedervlek
4. Slikklachten
Hierbij
gaat het om bijvoorbeeld:
a. pijn bij het slikken
b. het gevoel dat het eten blijft steken
5. Een knobbeltje in de borst of kliertje. Als zo’n
knobbeltje niet veranderd binnen 4 dagen niet veranderd moet je er mee naar de
dokter.
6. Ongewoon bloedverlies. Hierbij kun je denken aan
a. bloed in opgehoest slijm
b. bloed in de urine
7. gewichtsverlies zonder aanleiding.
